دیر، قلب تپنده تولید گوجه‌فرنگی خارج از فصل کشور / سهمی تعیین‌کننده در تنظیم بازار و صادرات

به گزارش پایگاه خبری دیری ها و به نقل از مهر،  در نقشه کشاورزی ایران، نام شهرستان دیر به‌عنوان قطب بی‌رقیب تولید گوجه‌فرنگی خارج از فصل شناخته می‌شود؛ منطقه‌ای که به‌تنهایی سهمی بر عهده دارد که بسیاری از استان‌ها در مجموع به آن دست نمی‌یابند. این شهرستان با پنج هزار و ۵۰۰ هکتار سطح زیرکشت ابلاغی و حدود هشت هزار و ۵۰۰ تا هشت هزار و ۸۰۰ هکتار سطح زیرکشت واقعی، بزرگ‌ترین کانون تولید گوجه‌فرنگی خارج از فصل کشور به شمار می‌رود.

اهمیت این ارقام زمانی آشکارتر می‌شود که بدانیم کل سطح زیرکشت گوجه‌فرنگی استان بوشهر حدود ۱۱ هزار و ۵۰۰ هکتار است؛ به‌عبارت دیگر، نزدیک به نیمی از اراضی زیرکشت گوجه استان تنها در شهرستان دیر متمرکز شده است. در مقایسه استانی نیز دیر با فاصله‌ای معنادار در صدر قرار دارد؛ پس از آن شهرستان‌های دشتی، دشتستان، کنگان، عسلویه و جم قرار گرفته‌اند.

این تمرکز کم‌نظیر، دیر را به کانون اصلی تولید گوجه‌فرنگی خارج از فصل در جنوب کشور تبدیل کرده و نقشی کلیدی در تنظیم بازار ملی ایفا می‌کند. در فصل برداشت، میزان تولید روزانه این محصول در شهرستان دیر بین هزار و ۵۰۰ تا دو هزار تن برآورد می‌شود؛ رقمی که بسیاری از استان‌ها حتی در اوج تولید نیز به آن نمی‌رسند. همزمان، این حجم تولید به‌طور متوسط روزانه برای حدود ۱۵ هزار نفر اشتغال مستقیم فصلی ایجاد می‌کند و گوجه‌فرنگی را به ستون معیشت هزاران خانوار در جنوب استان بوشهر بدل ساخته است.

فرماندار شهرستان دیر با اشاره به جایگاه راهبردی این شهرستان در گفت‌وگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: دیر امروز یکی از شهرستان‌های مهم جنوب کشور در حوزه کشاورزی و اقتصاد صادرات‌محور است و تولید گوجه‌فرنگی خارج از فصل، مهم‌ترین مزیت رقابتی آن در سطح ملی به شمار می‌رود. سید علیرضا سجادی افزود: شرایط اقلیمی خاص، تقویم کشت هدفمند، برداشت زودهنگام و دسترسی سریع به بازارهای داخلی و خارجی موجب شده دیر به یکی از ارکان تنظیم بازار گوجه‌فرنگی کشور تبدیل شود.

وی با بیان اینکه از مجموع تولید روزانه استان بوشهر، بیش از نیمی در شهرستان دیر برداشت می‌شود، تصریح کرد: این تمرکز تولید، نقش دیر را در تعادل‌بخشی به بازار استان و کشور به‌طور معناداری برجسته کرده است. به گفته سجادی، پیش‌بینی می‌شود صادرات گوجه‌فرنگی استان بوشهر در سال جاری به حدود ۲۵۰ هزار تن برسد که ارزشی بیش از ۱۹۰ میلیون دلار برای کشور به همراه دارد و سهم قابل‌توجهی از این ارزآوری به زنجیره تولید و صادرات شهرستان دیر بازمی‌گردد.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان دیر نیز با اشاره به ابعاد اجتماعی و اقتصادی این تولید گفت: در اوج برداشت، زنجیره تولید، حمل و بسته‌بندی گوجه‌فرنگی روزانه برای حدود ۱۵ هزار نفر اشتغال مستقیم فصلی ایجاد می‌کند. امیر حسن ابراهیمی افزود: هزینه تمام‌شده تولید هر کیلوگرم گوجه‌فرنگی در سال زراعی جاری به حدود ۱۴۵ هزار ریال رسیده، در حالی که قیمت فروش آن بین ۱۷۰ تا ۲۲۰ هزار ریال در نوسان است؛ موضوعی که نشان‌دهنده فشار افزایش هزینه نهاده‌ها بر تولیدکنندگان است.

در کنار این ظرفیت‌ها، خسارت‌های اقلیمی اخیر نیز زنگ هشدار پایداری این قطب تولید را به صدا درآورده است. بارندگی و تگرگ شدید اواخر آذرماه به حدود ۵۰۰ هکتار از مزارع بخش بردخون خسارت وارد کرد؛ خسارتی با شدت ۶۰ تا ۱۰۰ درصد و برآورد اولیه حدود ۴۸۰ میلیارد تومان. فرماندار دیر با تأکید بر ضرورت حمایت فوری از کشاورزان آسیب‌دیده، خواستار تقویت بیمه کشاورزی، جبران عادلانه خسارت‌ها و اجرای سیاست‌های جبرانی هدفمند شد.

مجموع شواهد آماری و میدانی نشان می‌دهد شهرستان دیر با تمرکز بالای کشت، اشتغال گسترده فصلی، صادرات میانگین روزانه حدود ۸۰۰ تن و سهم بیش از ۱۱۰ هزار تن در سال از صادرات محصولات کشاورزی، به محور اصلی تولید و صادرات گوجه‌فرنگی خارج از فصل کشور تبدیل شده است. حفظ و تثبیت این مزیت ملی، بیش از هر زمان نیازمند حمایت مؤثر دولت، مدیریت ریسک‌های اقلیمی و پشتیبانی پایدار از کشاورزان این منطقه راهبردی است.